Yasal Haklarınız

TÜKETİCİ YASASI

4077 Sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun

BIRINCI KISIM

 

Amaç, Kapsam, Tanimlar

Amaç

 

Madde 1- Bu Kanunun amaci, kamu yararina uygun olarak tüketicinin saglik ve güvenligi ile ekonomik çikarlarini koruyucu, aydinlatici, egitici, zararlarini tazmin edici, çevresel tehlikelerden korunmasini saglayici önlemleri almak ve tüketicilerin kendilerini koruyucu girisimlerini özendirmek ve bu konudaki politikalarin olusturulmasinda gönüllü örgütlenmeleri tesvik etmeye iliskin hususlari düzenlemektir.

Kapsam

 

Madde 2- Bu Kanun, birinci maddede belirtilen amaçlarla mal ve hizmet piyasalarinda tüketicinin taraflardan birini olusturdugu her türlü tüketici islemini kapsar.

Tanimlar

 

Madde 3 - Bu Kanunun uygulamasinda;

a) Bakanlik: Sanayi ve Ticaret Bakanligini,

b) Bakan: Sanayi ve Ticaret Bakanini,

c) Mal: Alis-verise konu olan tasinir esyayi, konut ve tatil amaçli tasinmaz mallari ve elektronik ortamda kullanilmak üzere hazirlanan yazilim, ses, görüntü ve benzeri gayri maddi mallari,

d) Hizmet: Bir ücret veya menfaat karsiliginda yapilan mal saglama disindaki her türlü faaliyeti,

e) Tüketici: Bir mal veya hizmeti ticari veya mesleki olmayan amaçlarla edinen, kullanan veya yararlanan gerçek ya da tüzel kisiyi,

f) Satici: Kamu tüzel kisileri de dahil olmak üzere ticari veya mesleki faaliyetleri kapsaminda tüketiciye mal sunan gerçek veya tüzel kisileri,

g) Saglayici: Kamu tüzel kisileri de dahil olmak üzere ticari veya mesleki faaliyetleri kapsaminda tüketiciye hizmet sunan gerçek veya tüzel kisileri,

h) Tüketici islemi: Mal veya hizmet piyasalarinda tüketici ile satici-saglayici arasinda yapilan her türlü hukuki islemi,

i) Imalatçi-Üretici: Kamu tüzel kisileri de dahil olmak üzere tüketiciye sunulmus olan mal veya hizmetleri ya da bu mal veya hizmetlerin hammaddelerini yahut ara mallarini üretenler ile mal üzerine kendi ayirt edici isaretini, ticari markasini veya unvanini koyarak satisa sunanlari,

j) Ithalatçi: Kamu tüzel kisileri de dahil olmak üzere tüketiciye sunulmus olan mal veya hizmetleri ya da bu mal veya hizmetlerin hammaddelerini yahut ara mallarini yurt disindan getirerek satisa sunan gerçek veya tüzel kisiyi,

k) Kredi veren: Mevzuatlari geregi tüketicilere nakit kredi vermeye yetkili olan banka, özel finans kurulusu ve finansman sirketlerini,

l) Reklam veren: Ürettigi ya da pazarladigi malin/hizmetin tanitimini yaptirmak, satisini artirmak veya imajini yaratip güçlendirmek amaciyla hazirlattigi, içinde firmasinin ya da mal/hizmet markasinin yer aldigi reklamlari yayinlatan, dagitan ya da baska yollarla sergileyen gerçek ya da tüzel kisiyi,

m) Reklamci: Ticari reklam ve ilânlari reklam verenin duydugu ihtiyaç dogrultusunda hazirlayan ve reklam veren adina yayinlanmasina aracilik eden ticari iletisim uzmani gerçek ya da tüzel kisiyi,

n) Mecra kurulusu: Ticari reklam veya ilâni hedef kitleye ulastiran iletisim kanallarinin ya da her türlü aracin sahibi, isleticisi veya kiralayicisi olan gerçek veya tüzel kisiyi,

o) Teknik düzenleme: Bir ürünün ve hizmetin, ilgili idari hükümler de dahil olmak üzere, özellikleri, isleme ve üretim yöntemleri, bunlarla ilgili terminoloji, sembol, ambalajlama, isaretleme, etiketleme ve uygunluk degerlendirilmesi islemleri hususlarindan biri veya birkaçini belirten ilgili Bakanlik tarafindan Resmi Gazetede yayimlanarak mecburi uygulamaya konulan standartlar dahil olmak üzere uyulmasi zorunlu olan her türlü düzenlemeyi,

p) Tüketici örgütleri: Tüketicinin korunmasi amaciyla kurulan dernek, vakif veya bunlarin üst kuruluslarini, Ifade eder.

İKİNCİ KISIM

Tüketicinin Korunmasi ve Aydinlatilmasi

Ayipli mal

Madde 4- Ambalajinda, etiketinde, tanitma ve kullanma kilavuzunda ya da reklam ve ilânlarinda yer alan veya satici tarafindan bildirilen veya standardinda veya teknik düzenlemesinde tespit edilen nitelik veya niteligi etkileyen niceligine aykiri olan ya da tahsis veya kullanim amaci bakimindan degerini veya tüketicinin ondan bekledigi faydalari azaltan veya ortadan kaldiran maddi, hukuki veya ekonomik eksiklikler içeren mallar, ayipli mal olarak kabul edilir.

Tüketici, malin teslimi tarihinden itibaren otuz gün içerisinde ayibi saticiya bildirmekle yükümlüdür. Tüketici bu durumda, bedel iadesini de içeren sözlesmeden dönme, malin ayipsiz misliyle degistirilmesi veya ayip oraninda bedel indirimi ya da ücretsiz onarim isteme haklarina sahiptir. Satici, tüketicinin tercih ettigi bu talebi yerine getirmekle yükümlüdür. Tüketici bu seçimlik haklarindan biri ile birlikte ayipli malin neden oldugu ölüm ve/veya yaralanmaya yol açan ve/veya kullanimdaki diger mallarda zarara neden olan hallerde imalatçi-üreticiden tazminat isteme hakkina da sahiptir.

I malatçi-üretici, satici, bayi, acente, ithalatçi ve 10 uncu maddenin besinci fikrasina göre kredi veren ayipli maldan ve tüketicinin bu maddede yer alan seçimlik haklarindan dolayi müteselsilen sorumludur. Ayipli malin neden oldugu zarardan dolayi birden fazla kimse sorumlu oldugu takdirde bunlar müteselsilen sorumludurlar. Satilan malin ayipli oldugunun bilinmemesi bu sorumlulugu ortadan kaldirmaz.

Bu madde ile ayiba karsi sorumlu tutulanlar, ayiba karsi daha uzun bir süre ile sorumluluk üstlenmemislerse, ayipli maldan sorumluluk, ayip daha sonra ortaya çikmis olsa bile malin tüketiciye teslimi tarihinden itibaren iki yillik zamanasimina tabidir. Bu süre konut ve tatil amaçli tasinmaz mallarda bes yildir. Ayipli malin neden oldugu her türlü zararlardan dolayi yapilacak talepler ise üç yillik zamanasimina tabidir. Bu talepler zarara sebep olan malin piyasaya sürüldügü günden baslayarak on yil sonra ortadan kalkar. Ancak, satilan malin ayibi, tüketiciden saticinin agir kusuru veya hile ile gizlenmisse zamanasimi süresinden yararlanilamaz.

Ayipli malin neden oldugu zararlardan sorumluluga iliskin hükümler disinda, ayipli oldugu bilinerek satin alinan mallar hakkinda yukaridaki hükümler uygulanmaz.

Satisa sunulacak ayipli mal üzerine ya da ambalajina, imalatçi veya satici tarafindan tüketicinin kolaylikla okuyabilecegi sekilde "özürlüdür" ibaresini içeren bir etiket konulmasi zorunludur. Yalnizca ayipli mal satilan veya bir kat ya da reyon gibi bir bölümü sürekli olarak ayipli mal satisina, tüketicinin bilebilecegi sekilde tahsis edilmis yerlerde bu etiketin konulma zorunlulugu yoktur. Malin ayipli oldugu hususu, tüketiciye verilen fatura, fis veya satis belgesi üzerinde gösterilir.

Güvenli olmayan mallar, piyasaya özürlüdür etiketiyle dahi arz edilemez. Bu ürünlere, 4703 sayili Ürünlere Iliskin Teknik Mevzuatin Hazirlanmasi ve Uygulanmasina Dair Kanun hükümleri uygulanir.

Bu hükümler, mal satisina iliskin her türlü tüketici isleminde de uygulanir.

Ayıplı Hizmet

Madde 4/A- Saglayici tarafindan bildirilen reklam ve ilânlarinda veya standardinda veya teknik kuralinda tespit edilen nitelik veya niteligi etkileyen niceligine aykiri olan ya da yararlanma amaci bakimindan degerini veya tüketicinin ondan bekledigi faydalari azaltan veya ortadan kaldiran maddi, hukuki veya ekonomik eksiklikler içeren hizmetler, ayipli hizmet olarak kabul edilir.

Tüketici, hizmetin ifa edildigi tarihten itibaren otuz gün içerisinde bu ayibi saglayiciya bildirmekle yükümlüdür. Tüketici bu durumda, sözlesmeden dönme, hizmetin yeniden görülmesi veya ayip oraninda bedel indirimi haklarina sahiptir. Tüketicinin sözlesmeyi sona erdirmesi, durumun geregi olarak hakli görülemiyorsa, bedelden indirim ile yetinilir. Tüketici, bu seçimlik haklarindan biri ile birlikte 4 üncü maddede belirtilen sartlar çerçevesinde tazminat da isteyebilir. Saglayici, tüketicinin seçtigi bu talebi yerine getirmekle yükümlüdür.

Saglayici, bayi, acente ve 10 uncu maddenin besinci fikrasina göre kredi veren, ayipli hizmetten ve ayipli hizmetin neden oldugu her türlü zarardan ve tüketicinin bu maddede yer alan seçimlik haklarindan dolayi müteselsilen sorumludur. Sunulan hizmetin ayipli oldugunun bilinmemesi bu sorumlulugu ortadan kaldirmaz.

Daha uzun bir süre için garanti verilmemis ise, ayip daha sonra ortaya çikmis olsa bile ayipli hizmetten dolayi yapilacak talepler hizmetin ifasindan itibaren iki yillik zamanasimina tabidir. Ayipli hizmetin neden oldugu her türlü zararlardan dolayi yapilacak talepler ise üç yillik zamanasimina tabidir. Ancak, sunulan hizmetin ayibi, tüketiciden saglayicinin agir kusuru veya hile ile gizlenmisse zamanasimi süresinden yararlanilamaz.

Ayipli hizmetin neden oldugu zararlardan sorumluluga iliskin hükümler disinda, ayipli oldugu bilinerek edinilen hizmetler hakkinda yukaridaki hükümler uygulanmaz.

Bu hükümler, hizmet saglamaya iliskin her türlü tüketici isleminde de uygulanir.

Satıştan Kaçınma

Madde 5- Üzerinde "numunedir" veya "satilik degildir" ibaresi bulunmayan bir malin; ticarî bir kurulusun vitrininde, rafinda veya açikça görülebilir herhangi bir yerinde teshir edilmesi halinde satici bu mallarin satisindan kaçinamaz.

Hizmet saglamada da hakli bir sebep olmaksizin kaçinilamaz.

Aksine bir teamül, ticarî örf veya adet yoksa, satici bir mal veya hizmetin satisini o mal veya hizmetin kendisi tarafindan belirlenen miktar, sayi veya ebat gibi kosullara ya da baska bir mal veya hizmetin satin alinmasina bagli kilamaz.

Diger mal satisi ve hizmet saglama sözlesmelerinde de bu hüküm uygulanir.

Sözleşmelerdeki Haksız Şartlar

Madde 6- Satici veya saglayicinin tüketiciyle müzakere etmeden, tek tarafli olarak sözlesmeye koydugu, taraflarin sözlesmeden dogan hak ve yükümlülüklerinde iyi niyet kuralina aykiri düsecek biçimde tüketici aleyhine dengesizlige neden olan sözlesme kosullari haksiz sarttir.

Taraflardan birini tüketicinin olusturdugu her türlü sözlesmede yer alan haksiz sartlar tüketici için baglayici degildir.

Eger bir sözlesme sarti önceden hazirlanmissa ve özellikle standart sözlesmede yer almasi nedeniyle tüketici içerigine etki edememisse, o sözlesme sartinin tüketiciyle müzakere edilmedigi kabul edilir.

Sözlesmenin bütün olarak degerlendirilmesinden, standart sözlesme oldugu sonucuna varilirsa, bu sözlesmedeki bir sartin belirli unsurlarinin veya münferit bir hükmünün müzakere edilmis olmasi, sözlesmenin kalan kismina bu maddenin uygulanmasini engellemez.

Bir satici veya saglayici, bir standart sartin münferiden tartisildigini ileri sürüyorsa, bunu ispat yükü ona aittir.

6/A, 6/B, 6/C, 7, 9, 9/A, 10, 10/A ve 11/A maddelerinde yazili olarak düzenlenmesi öngörülen tüketici sözlesmeleri en az oniki punto ve koyu siyah harflerle düzenlenir ve sözlesmede bulunmasi gereken sartlardan bir veya birkaçinin bulunmamasi durumunda eksiklik sözlesmenin geçerliligini etkilemez. Bu eksiklik satici veya saglayici tarafindan derhal giderilir.

Bakanlik standart sözlesmelerde yer alan haksiz sartlarin tespit edilmesine ve bunlarin sözlesme metninden çikartilmasinin saglanmasina iliskin usul ve esaslari belirler.

Taksitle Satış

Madde 6/A- Taksitle satis, satim bedelinin en az iki taksitle ödendigi ve malin veya hizmetin sözlesmenin düzenlendigi anda teslim veya ifa edildigi satim türüdür.

Taksitle satis sözlesmesinin yazili sekilde yapilmasi zorunludur. Sözlesmede bulunmasi gereken asgari kosullar asagida gösterilmistir:

a) Tüketicinin ve satici veya saglayicinin isim, unvan, açik adresleri ve varsa erisim bilgileri,

b) Malin veya hizmetin Türk Lirasi olarak vergiler dahil pesin satis fiyati,

c) Vadeye göre faiz ile birlikte ödenecek Türk Lirasi olarak toplam satis fiyati,

d) Faiz miktari, faizin hesaplandigi yillik oran ve sözlesmede belirlenen faiz oraninin yüzde otuz fazlasini geçmemek üzere gecikme faizi orani,

e) Pesinat tutari,

f) Ödeme plani,

g) Borçlunun temerrüde düsmesinin hukuki sonuçlari.

Satici veya saglayici, bu bilgilerin sözlesmede yer almasini saglamak ve taraflar arasinda akdedilen sözlesmenin bir nüshasini tüketiciye vermekle yükümlüdür. Sözlesmeden ayri olarak kiymetli evrak niteliginde senet düzenlenecekse, bu senet, her bir taksit ödemesi için ayri ayri olacak sekilde ve sadece nama yazili olarak düzenlenir. Aksi takdirde, kambiyo senedi geçersizdir.

Taksitle satislarda; tüketici, borçlandigi toplam miktari önceden ödeme hakkina sahiptir. Tüketici ayni zamanda, bir taksit miktarindan az olmamak sartiyla bir veya birden fazla taksit ödemesinde bulunabilir. Her iki durumda da satici, ödenen miktara göre gerekli faiz indirimini yapmakla yükümlüdür.

Satici veya saglayici, taksitlerden birinin veya birkaçinin ödenmemesi halinde kalan borcun tümünün ifasini talep etme hakkini sakli tutmussa, bu hak; ancak saticinin veya saglayicinin bütün edimlerini ifa etmis olmasi durumunda ve tüketicinin birbirini izleyen en az iki taksidi ödemede temerrüde düsmesi ve ödenmeyen taksit toplaminin satis bedelinin en az onda biri olmasi halinde kullanilabilir. Ancak saticinin veya saglayicinin bu hakkini kullanabilmesi için en az bir hafta süre vererek muacceliyet uyarisinda bulunmasi gerekir.

Sözlesme sartlari tüketici aleyhine hiçbir sekilde degistirilemez.

Devre Tatil

Madde 6/B- Devre tatil sözlesmeleri, en az üç yil süre için yapilan ve bu süre zarfinda yil içinde, belirli veya belirlenebilecek ve bir haftadan az olmayacak bir dönem için bir veya daha fazla sayidaki tasinmazin kullanim hakkinin devri ya da devri taahhüdünü içeren ve bir nüshasinin tüketiciye verilmesi zorunlu, yazili sözlesme ya da sözlesmeler grubudur.

Devre tatil sözlesmelerine iliskin usul ve esaslari Bakanlik belirler.

Paket tur

Madde 6/C- Paket tur sözlesmeleri; ulastirma, konaklama ve bunlara yardimci sayilmayan diger turistik hizmetlerin en az ikisinin birlikte, her seyin dahil oldugu fiyatla satilan veya satis taahhüdü yapilan ve hizmeti yirmidört saatten uzun bir süreyi kapsayan veya gecelik konaklamayi içeren ve bir nüshasinin tüketiciye verilmesi zorunlu, önceden düzenlenmis yazili sözlesmelerdir.

Paket tur sözlesmelerine iliskin usul ve esaslari Bakanlik belirler.

Kampanyalı Satış

Madde 7- Kampanyali satis, gazete, radyo, televizyon ilâni ve benzeri yollarla tüketiciye duyurularak düzenlenen kampanyalara istirakçi kabul edilmesi ve malin veya hizmetin daha sonra teslim veya ifa edilmesi suretiyle yapilan satimdir.

Kampanyali satislar Bakanligin izni ile yapilir. Bakanlik hangi tür satislarin izne tabi olacagini, ön ödeme, taksit miktari, teslim süresi, üretici firma garantisi, yatirilacak teminat ile kampanyali satislarda uyulmasi gereken usul ve esaslari tespit eder.

Ilan ve taahhüt edilen mal veya hizmetin teslimatinin veya ifasinin hiç ya da geregi gibi yapilmamasi durumunda, satici, saglayici, bayi, acente, imalatçi-üretici, ithalatçi ve 10 uncu maddenin besinci fikrasina göre kredi veren müteselsilen sorumludur.

Tüketici kampanyadan ayrilmaya karar verdikten sonra kampanyayi düzenleyen, mal veya hizmetin tüketiciye teslim tarihini geçmemek sartiyla tüketicinin o ana kadar ödedigi tüm bedeli ödemekle yükümlüdür.

Kampanyayi düzenleyen, kampanyali satislarda düzenlenecek yazili sözlesmede, 6/A maddesinin ikinci fikrasinda belirtilen bilgilere ek olarak "kampanya bitis tarihi" ve "mal veya hizmetin teslim veya yerine getirilme tarih ve sekli"ne iliskin bilgileri de içeren sözlesmenin bir nüshasini tüketiciye vermek zorundadir.

Sözlesmede aksi kararlastirilmadikça, ön ödeme tutari, mal veya hizmetin satis bedelinin yüzde kirkindan fazla olamaz.

Kampanyali satislarda malin teslim ya da hizmetin ifa süresi on iki ayi asamaz. Konut ve tatil amaçli tasinmaz mallar için bu süre otuz aydir.

Tüketicinin ödemeye iliskin tüm edimlerini yerine getirmesi durumunda, malin teslimi ya da hizmetin ifasi, ödemenin bitimini takiben en geç bir ay içinde yapilmak zorundadir.

Kampanyali taksitle satislarda 6/A maddesi hükümleri de uygulanir.

Kapıdan satış

Madde 8- Kapidan satis; isyeri, fuar, panayir gibi satis mekanlari disinda yapilan satimlardir.

Bakanlik, kapidan satis yapacaklarda aranilacak nitelikleri, bu Kanuna tabi olan ve olmayan kapidan satislari ve kapidan satislara iliskin uygulama usul ve esaslarini belirler.

Bu tür satislarda; tüketici, teslim aldigi tarihten itibaren yedi gün içinde mali kabul etmekte veya hiçbir gerekçe göstermeden ve hiçbir yükümlülük altina girmeden reddetmekte serbesttir. Hizmetlerin satiminda ise bu süre, sözlesmenin imzalandigi tarihten itibaren baslar. Bu süre dolmadan satici veya saglayici, kapidan satis islemine konu mal veya hizmet karsiliginda tüketiciden herhangi bir isim altinda ödeme yapmasini veya borç altina sokan herhangi bir belge vermesini isteyemez. Satici, cayma bildirimi kendisine ulastigi andan itibaren yirmi gün içerisinde mali geri almakla yükümlüdür.

Tüketici, malin mutat kullanimi sebebiyle meydana gelen degisiklik ve bozulmalarindan sorumlu degildir.

Taksitle yapilan kapidan satislarda 6/A maddesi, kampanyali kapidan satislarda 7 nci mad

E-Bülten
İndirimli ürünler ve fırsatlardan ilk önce siz haberdar olmak istermisiniz?